Muhammed Can DİNCER | DİYETİSYEN

 Son dönemde sağlıklı beslenmek denince birçok kişinin aklına aynı soru geliyor: “Her şey bu kadar pahalıyken nasıl sağlıklı besleneceğiz?” Market fiyatları arttıkça “sağlıklı beslenme = lüks” algısı da güçleniyor. Ama gerçek şu: Doğru planlama olmadan ucuz da pahalıya mal olur. En yaygın yanılgı: Sağlıklı olan mutlaka pahalıdır Protein denince sadece Somon Avokado Chia tohumu akla geliyor. Oysa: Yumurta Kuru baklagiller Yoğurt Mevsim sebzeleri hem besleyici hem ulaşılabilir seçeneklerdir. Sorun genelde ne alındığı değil, nasıl kombinlendiğidir. Sahada sık gördüğüm hata Danışanlarda en çok karşılaştığım durum Haftalık plan yok Alışveriş listesi yok Açken markete giriliyor Sonuçta hem gereksiz harcama yapılıyor hem de sağlıksız seçimler artıyor. Bu da “sağlıklı beslenmek pahalı” düşüncesini güçlendiriyor. Ekonomik beslenmede kritik noktalar Mevsimine göre sebze-meyve seçmek Tek öğünlük değil, haftalık plan yapmak Bakliyat...

 Menopoz denince birçok kadının aklına aynı şey geliyor “Artık kilo almamak imkânsız.” Ama sahada gördüğüm gerçek şu Menopoz kilo alımını kolaylaştırır ama kader değildir. Menopozda vücutta ne değişir? Bu dönemde Östrojen düzeyleri azalır Kas kütlesi düşmeye başlar Yağ dağılımı özellikle karın bölgesine kayar Ve kişi “eskisi gibi yiyorum ama kilo alıyorum” demeye başlar. Buradaki sorun, beslenmenin hala eski vücuda göre ayarlanmasıdır. En sık yapılan hata Daha az yemek Menopoz döneminde birçok kadının refleksi Öğün atlamak Porsiyonları aşırı küçültmek Karbonhidratı tamamen kesmek Ama bu yaklaşım Metabolizma hızını daha da düşürür Kas kaybını artırır Yorgunluk ve tatlı isteğini tetikler Sonuç: kilo artışı hızlanır. Menopozda kilo kontrolünde kritik noktalar Bu dönemde odaklanılması gerekenler Yeterli protein alımı (kas kaybını önlemek için) Direnç egzersiziyle uyumlu beslenme Kan şekeri dengesini koruyan öğün yapısı Uyku v...

 PCOS (Polikistik Over Sendromu) ve insülin direnci olan birçok kişi yıllardır benzer cümleleri duyuyor: “Şekeri kes”, “karbonhidratı bırak”, “kilo verince düzelir.” Ama gerçek hayatta çoğu kişi şunu yaşıyor: Listeler uygulanıyor, ama sonuçlar kalıcı olmuyor. PCOS’ta sorun sadece kilo değil PCOS’ta temel mesele Kan şekeri dalgalanmaları Hormon dengesizlikleri İnsülinin vücutta doğru çalışmaması Bu yüzden sadece kalori azaltmak ya da ekmek-pilav kesmek genelde yeterli olmaz. En sık yapılan hata= Aşırı kısıtlama PCOS’lu danışanlarda sık gördüğüm şey Gün içinde çok az yemek Akşam saatlerinde aşırı yeme Tatlı krizleri “İrade sorunu” sanılan ama fizyolojik olan açlık Bu döngü hem psikolojik yük yaratır hem de süreci daha zor hale getirir. Her PCOS’lu birey aynı değildir Bazılarında: İnsülin direnci ön plandadır Bazılarında: Stres ve kortizol etkisi Bazılarında: Uyku düzensizliği ve düzensiz öğünler öne çıkar. Bu yüzden tek tip diyet lis...

 Aralıklı oruç son yılların en popüler beslenme modellerinden biri. “16 saat aç kalıyorum, o yüzden mutlaka sağlıklıdır” algısı oldukça yaygın. Ama sahada gördüğüm gerçek şu Herkes için fayda sağlamıyor, bazı kişilerde süreci daha da zorlaştırıyor. Aralıklı oruç neden bu kadar cazip? Kuralları basit gibi görünür “Az öğün = kilo kaybı” beklentisi yaratır Disiplin hissi verir Bu yüzden özellikle kilo vermekte zorlanan kişiler tarafından sık tercih edilir. Ama gözden kaçan noktalar var Aralıklı oruç uygulayan bazı danışanlarda: Gün içinde yoğun halsizlik Akşam saatlerinde kontrolsüz yeme Tatlı krizleri Kadınlarda adet düzensizliği gibi sorunlarla karşılaşıyorum. Sorun oruç değil; kişiye uygun olup olmadığının değerlendirilmemesi. Kimler için riskli olabilir? Özellikle: İnsülin direnci olanlar Tiroid problemleri yaşayanlar Yoğun stres altında çalışanlar Daha önce çok sayıda diyet yapmış olanlar için plansız uygulandığında ters etki yar...

Bu cümleyi neredeyse her gün duyuyorum: “Gerçekten az yiyorum ama tartı hiç oynamıyor.” Ve çoğu zaman sorun irade eksikliği değil, yanlış yorumlanan beslenme davranışları oluyor. 1. Az yemek = dengeli beslenmek sanılıyor Kaloriyi kısmak kolaydır. Ama protein, lif ve mikro besinleri karşılamadan yapılan kısıtlamalar: Metabolizma hızını düşürür Kas kaybına yol açar Vücudu “koruma moduna” sokar Sonuç: kilo verememe. 2. Gün içinde fark edilmeyen atıştırmalar “Bir şey yemedim” denilen günlerde bile: Kahve yanında atıştırmalar Tadımlıklar Akşam yorgunluğu atıştırmaları toplam enerjiyi düşündüğümüzden çok daha yukarı çekebiliyor. 3. Protein dağılımı gün içine yayılmıyor Bir öğünde fazla, diğerinde neredeyse hiç protein almamak; tokluk sinyallerini bozuyor. Bu da gün sonunda: Tatlı isteği Kontrolsüz yeme Gece açlığı olarak geri dönüyor. 4. Stres ve uyku tamamen göz ardı ediliyor Beslenme sadece tabaktaki yemek değildir. Yetersiz uyku ve kronik stres: İştah hormonlarını Kan şekeri dengesini Ki...

 Son yıllarda beslenme dünyasında en çok tartışılan konulardan biri ultra işlenmiş gıdalar . “Kalori sayıyorum ama yine de kilo alıyorum” diyen birçok kişide ortak nokta tam olarak burası. Peki ultra işlenmiş gıda ne demek ve neden bu kadar önemli? Sorun sadece kalori değil Ultra işlenmiş gıdalar genelde: Raf ömrü uzun Hazırlaması kolay Tat ve doku açısından cezbedici Ama aynı zamanda: Liften fakir Doygunluk hissi zayıf Kan şekeri dalgalanmasına açık Yani kalori olarak “makul” görünse bile, vücudu sürekli yemeye teşvik eden bir yapı oluşturuyor. “Ev yapımıysa sorun yok” yanılgısı Sık duyduğum bir cümle: “Ama ben evde yapıyorum.” Evde yapılması her zaman dengeli olduğu anlamına gelmez. Aşırı rafine un, şeker, yağ kombinasyonları ev mutfağında da ultra işlenmiş etki yaratabilir. Burada mesele yasaklamak değil; hangi sıklıkta, hangi miktarda ve kimin için sorusunu doğru sormak. Neden herkes aynı şekilde etkilenmiyor? Bazı kişiler bu gıdaları t...